In april 2022 kon een computer een plaatje maken van een astronaut op een paard, en dat was wereldnieuws. Sindsdien is generatieve AI van een demo naar een laag in het besturingssysteem gegaan — via tekst, beeld, geluid en video, maar vooral via de tooling en werkwijzen die eromheen zijn ontstaan.
Hieronder staan 161 momenten die iets veranderden: modellen, platforms, gereedschap, manieren van werken, rechtszaken en wetgeving. De kleuren zijn de vijf sporen; de balken hieronder zijn het tempo.
Elke kolom telt de gebeurtenissen in dít overzicht, gestapeld per spoor. Het is een selectie, geen telling van alles — en over recente maanden is meer bekend dan over oude, dus de rechterkant is deels ook beter gedocumenteerd. Het laatste kwartaal loopt nog. Klik een kolom om erheen te springen.
Een gewone regel is een gebeurtenis. Een kantelpunt is een moment waarna het veld er anders uitzag — niet per se het beste model, maar de grootste knik in de lijn.
De vijf sporen lopen door elkaar heen, en dat is precies het punt: de interessantste stappen zitten zelden in één modaliteit.
2022–2023 ging over kunnen. 2024 over multimodaal en redeneren. 2025 over agents en gereedschap. 2026 gaat over betrouwbaarheid, stroom en rechtspraak — en over een release-tempo dat geen jaargeneraties meer kent.
Tussen november 2022 en nu is de meest onderschatte verschuiving niet de modelkwaliteit maar de koppelvlakken: plugins, RAG, artifacts, MCP, agents. Daar gebeurt het werk.
Samengesteld in augustus 2026, in drie ronden. Eerst uit modelkennis. Daarna elke regel afgezet tegen onafhankelijk samengestelde tijdlijnen: zes datumcorrecties. Ten slotte de 24 kantelpunten teruggebracht tot hun primaire bron — gerechtelijke uitspraken, aankondigingen van de labs zelf, en de wetgevingsstukken van de EU.
Betrouwbaarheid verschilt per regel. De kantelpunten zijn het stevigst onderbouwd. Gewone regels uit 2022–2025 zijn dubbel bevestigd. Gewone regels uit 2026 hebben één verificatieronde gehad — datums kloppen naar verwachting, maar exacte modelnamen en cijfers verdienen een eigen check voor je ze overneemt.
Prestatieclaims, waarderingen en marktcijfers komen van de aanbieders zelf en zijn hier niet nagerekend. De “waarom het uitmaakt”-regels zijn interpretatie, geen feit.