In 2022 schreef je tegen een beeldmodel geen zinnen maar bezweringen: losse trefwoorden, stijlnamen, cijfers achter dubbele puntjes. In 2023 kwamen de formules en de rollen. Inmiddels is het meeste daarvan overbodig, en een deel werkt zelfs tegen.
Dat maakt beginnen nu ingewikkelder dan het zou moeten zijn: het internet staat vol met adviezen die klopten voor modellen die niet meer bestaan. Deze pagina zet op een rij wat er is veranderd, wat je gerust kunt overslaan, en wat er wél toe doet — per soort model, want een beeldprompt en een tekstprompt zijn twee verschillende ambachten.
Eén idee — een bloemenkraam in de regen, vroeg in de ochtend — geschreven voor vijf verschillende modellen. Let op hoe weinig de vormen op elkaar lijken.
Zeven adviezen die je overal tegenkomt en die niet doen wat ze beloven. De meeste kloppen wél voor de modellen van 2022 en 2023 — ze zijn niet verzonnen, ze zijn verouderd.
Acht gewoonten, ongeveer op volgorde van hoeveel ze opleveren per minuut die je erin steekt. Geen ervan is een truc; het zijn allemaal manieren om duidelijker te zijn.
Niet alles hoort in het gesprek. Naarmate je vaker hetzelfde typt, hoort het een laag hoger — en die lagen zijn er in de loop der jaren bij gekomen.
Vuistregel: typ je het voor de derde keer, dan hoort het niet in je bericht maar een laag hoger.
De korte geschiedenis, voor als je wilt begrijpen waarom oud advies zo raar klinkt.
Je hoeft niets van bovenstaande geschiedenis te kennen. Begin met normaal Nederlands, alsof je een capabele collega instrueert die jouw project niet kent: wat moet het worden, voor wie, hoe lang, en wat moet je vooral niet doen. Dat is negentig procent.
De grootste beginnersfout is niet een slechte prompt maar te vroeg tevreden zijn. Het eerste antwoord is een schets. Zeggen wat er niet klopt en het opnieuw laten doen kost dertig seconden en levert meer op dan welke formulering vooraf ook.
En de nuttigste vervolgvraag die er bestaat, is niet “kun je dit uitbreiden” maar “waar ben je het minst zeker van?”
Augustus 2026. De uitspraken over wat niet meer werkt zijn gebaseerd op gepubliceerd onderzoek, waaronder de Prompting Science-reeks van Wharton en het persona-onderzoek van Zheng e.a. (2024). Bij creatief en strategisch werk kan kadrering nog wel degelijk verschil maken — dat onderzoek gaat over feitelijke juistheid.